Understanding Prejudice
Understanding Prejudice
Return Home

Reading Room

Exercises and Demonstrations
Multimedia Center
Teacher's Corner
Directory of Experts
Organizations
Links on Prejudice
About Us
Privacy Policy
Contact Us

Reading Room
Önyargı Psikolojisi: Genel Tanıtım

Medyada sterotipler

Çocukların ve yetişkinlerin sterotipleri öğrendikleri yerlerden biri de kitle iletişim araçlarıdır. İçerik analizleri, reklamlar, televizyon programları, filmler ve diğer medyanın ırk ve cinsiyet sterotipleriyle dolu olduğunu bulmuştur (Entman & Rojecki, 2000; Furnham & Mak, 1999; Plous & Neptune, 1997). Bu sterotiplerin zaman içinde biriken etkilerini ortaya koymak zor olsa da sadece reklamların çokluğu bile insanların hemen hergün sterotiplere maruz kaldığını gösterir. Reklamlar gazetelerin %60’ını, magazinlerin %52’sini, radyo yayınlarının %18’ini ve televizyonların başlıca yayın saatinin %17’sini kaplar (Collins & Skover, 1993).

Araştırmalar bu reklamların insanların birbirlerini nasıl algılayıp, nasıl bir ilişki içinde olacaklarını derinden etkilediğini göstermiştir. Örneğin, bir deneyde, cinsiyet ayrımcısı bir televizyon reklamı izledikten sonra görüşme yapan erkekler, kontrol grubuna kıyasla işbaşvurusunda bulunan kadın adayları daha az becerikli olarak değerlendirmiş, kimliği hakkında daha az bilgi hatırlamış, dış görünüşünü ise daha iyi hatırlamışlardır (Rudman & Borgida, 1995). Bir başka araştırma, televizyonun olmadığı toplumlarda yetişen çocukların, televizyonun varolduğu karşılaştırılabilir toplumlara göre, daha az cinsiyete bağlı algılamaları olduğunu, ve televizyonun varolmaya başlamasıyla cinsiyete bağlı tutumların arttığını bulmuştur (Kimball, 1986). Yine bir başka araştırmada, kadınlar geleneksel cinsiyet rollerinin yer değiştirdiği reklamlar izledikten sonraki kararlarında daha özgüvenli ve daha bağımsız davranmışlardır (Jennings, Geis, & Brown, 1980). Bu araştırmalar ve daha birçok araştırma reklamların sosyal algılama ve davranış üzerindeki etkilerini ortaya koymuştur.

Reklamların dışında, diğer medyaya dayalı sterotipler de önemli bir etkiye sahiptir. Örneğin, araştırmalar:
  • Zencilerin gülünç bir portresini çizen bir televizyon programını izleyen beyaz izleyicilerin, daha sonra zenci bir sanığı bir saldırıdan suçlu olarak değerlendirme olasılıklarının arttığını (Ford, 1997).

  • Kadınları nesneleştiren bir film sahnesi izleyen erkeklerin, daha sonra, randevuda tecavüze uğrayan bir kadının zevk aldığına ve "istediğinin başına geldiği"ne inanma olasılıklarının arttığını (Milburn, Mather, & Conrad, 2000).

  • Kadınları nesneleştiren bir müzik videosu izleyen insanların daha sonra bir kadını, daha seksüel ve bir erkeğin tekliflerini kabul ettigi için daha itaatkar olarak değerlendirdiklerini (Hansen & Hansen, 1988).

  • Erotik dergilerde çekici kadınlara bakan heteroseksüel erkeklerin daha sonra birlikte oldukları kizarkadaslarini daha az çekici olarak değerlendirdiklerini (Kenrick, Gutierres, & Goldberg, 1989).
Birçok durumda, sterotip hareketlenmelerinin etkisi birkaç dakika içinde geçer, ancak süreleri ne olursa olsun, her hareketlenme uzun vadede sterotipik düşünceyi güçlendirir. Buna ek olarak, bulgular sterotiplerin bir kez harekete geçirildikten sonra, sterotiplenmiş grubun üyelerinden biriyle olan bir anlaşmazlık gibi basit bir nedenle yeniden harekete geçirilebileceklerini ve akla sık sık getirildikleri takdirde sürekli erişilir durumda kalabileceklerini gösterir (Ford, 1997; Kunda, Davies, Adams, & Spencer, 2002). Sonuç olarak, medyaya dayalı sterotipler, tek tek bakıldıklarında zararsız gibi görünseler de, zaman içindeki toplam etkileri önemli olabilir.


Önceki sayfa
Sayfa 16/27
Sonraki sayfa