Understanding Prejudice
Understanding Prejudice
Return Home

Reading Room

Exercises and Demonstrations
Multimedia Center
Teacher's Corner
Directory of Experts
Organizations
Links on Prejudice
About Us
Privacy Policy
Contact Us

Reading Room
Sayfa 1: Önyargı Psikolojisi: Genel Tanıtım

Önyargı ve Ayrımcılığı Azaltmak

24 Eylül 1973’te Kaliforniya’dan bir kızılderili reisi, kızılderili kıyafetleri içinde Roma’ya inmiş, ve "keşfetmenin verdiği hakla", tıpkı 500 yıl önce Kristof Kolomb’un Amerika için açıkladığı gibi, İtalya’ya sahip olduğunu açıklamıştır. "Bu günü İtalya’nın keşfedildiği gün ilan ediyorum" demiştir.

İtalya’yı keşfeden kızılderili Reis, "Kolomb’un binlerce yıldır üzerinde yaşanan Amerika’yı keşfetmeye ne hakkı vardı? Şu anda benim İtalya’ya gelip ülkenizi keşfettiğimi ilan etmemle aynı hakka sahipti" diye konusmustur.

New York Times gazetesi bu açıklamayı "garip" olarak nitelendirse de (Krebs, 1973), gazetenin eleştirileri sadece reisin söylemek istediğini ortaya koymasına yardımcı olmuştur: uzun süreden beri başkalarının yaşadığı bir ülkeye "keşfetmenin verdiği hakla" sahip olduğunu ilan etmek gariptir. Reisin yaptığı insanların bakış açısını tersine çevirmek ve onları dünyayı bir kızılderilinin bakış açısından görmeye davet etmektir.

Empati ve rol yapma üzerine araştırmalar bakış açısındaki bu tür tersine çevirmelerin önyargı, sterotipleme ve ayrımcılığı azalttığını ortaya koymuştur (Batson et al., 1997; Galinsky & Moskowitz, 2000; McGregor, 1993; Stephan & Finlay, 1999). Gerçekten de empati eğitim programları önyargıyı yaş, cinsiyet ve katılımcının ırkından bağımsız olarak azaltmaktadır (Aboud & Levy, 2000). Buna ek olarak, empatinin bir suru degisik durumda kolay bir şekilde uygulanabilmesi gibi bir avantajı vardır. Önyargının hedeflerine karşı daha empatik olmak için kişinin tek yapması gereken Ben bu durumda nasıl hissederdim?, Şimdi kendilerini nasıl hissediyorlar? veya Neden böyle davranıyorlar? gibi soruları düşünmesidir. Rol yapma alıştırmaları da önyargılı yorumlara etkili yanıt vermede kullanılmıştır (Plous, 2000).

Önyargı ve ayrımcılığı azaltmanın bir başka etkili yolu da adil davranışı zorunlu tutan kanunlar, kurallar ve sosyal normlar oluşturmaktır (Oskamp, 2000). Psikolojide "normlar" belli bir durumdaki beklentiler ve kabul edilir davranış biçimleridir ve araştırmalar, bir kişinin bile önyargı karşıtı normları desteklemesinin, insanları o yöne yönlendirmek için yeterli olduğunu gösterir (Blanchard, Lilly, & Vaughn, 1991). Bunun yanında, eşcinsel karşıtı ve zenci karşıtı önyargılarla ilgili deneyler, bireylerin önyargı karşıtı normaları desteklemelerinin orta ve az derecede önyargılı olan kişilerin olduğu gibi, yüksek derecede önyargılı kişilerin de düşüncelerini etkileyebildiğini göstermiştir (Monteith, Deneen, & Tooman, 1996). Normatif bilgi özellikle iç grup üyeleri ile ilgili olduğunda güçlü ve kalıcıdır. Örneğin, bir çalışmadaki beyaz öğrencilere diğer öğrenci arkadaşlarının düşündüklerinden daha az ırkçı bakış açıları olduğu söylenmiş, bu bilgi bir hafta sonrasına kadar önyargıyı düşürücü etki yapmaya devam etmiştir (Stangor, Sechrist, & Jost, 2001).

İnsanlar değer, tutum ve davranışlarındaki tutarsızlıklardan haberdar edildiklerinde önyargıda daha uzun süren azalmalar da elde etmek mümkündür. Örneğin Milton Rokeach (1971), öğrencilerin yaklaşık yarım saat boyunca değer, tutum ve davranışlarının sosyal eşitlik idealiyle tutarsız olan yanlarını düşündüklerinde, bundan bir yıldan daha uzun bir süre sonra, medeni haklara daha fazla destek verdiklerini göstermiştir. Bu sonuçlar, (1) psikolojik olarak birbirine uymayan düşüncelerin içsel bir rahatsızlık, ya da çelişki yarattığını ve (2) insanların mümkün olduğunca bu çelişkili duygulardan kaçınmak ya da bu duyguları azaltmak istediğini varsayan bilişsel çelişki kuramıyla tutarlıdır (Festinger, 1957). Bu analize göre, Rokeach'ın çalışmasındaki öğrenciler "sosyal eşitliği destekliyorum" ve "Hiçbir zaman bir medeni haklar grubuna para veya zamanımla katkıda bulunmadım" şeklinde birbiriyle çelişkili düşünceler edinmişler ve medeni hakları destekleyerek bu çelişkili duygulardan kurtulmak istemişlerdir. Başka araştırmacılar, eşcinsel karşıtı, Asyalı karşıtı ve zenci karşıtı önyargıyı azaltmada çelişkiye benzer yöntemler kullanmışlardır (Hing, Li, & Zanna, 2002; Leippe & Eisenstadt, 1994; Monteith, 1993).


Önceki sayfa
Sayfa 23/27
Sonraki sayfa